Bitkisel Sağlık Ürünleri
                   

Brokoli Çeşitleri

Brokoli Çeşitleri

            Brokoli Çeşitleri 100 G Yenebilir Taze Brokkoli 3 .4 G Protein , 2 G Karbonhidrat , 0 .3 G . Yağ , 114 Mg Kalsiyum , 40 Mg Potasyum , 48 Mg Fosfor , 1 .4 Mg Demir , 111 Mg Vitamin C Ve 685 Mikrogram Vitamin A Ve Yüksek Oranda Lif İçermesi Sebep iyle , Beslenme Ve İnsan Sağlığı Açısından Son Yıllarda Önem Kazanmıştır .

Brokoli Çeşitleri


Brokkoli , gelişmiş ülkelerde geniş alanlarda yetiştiriciliği yapılan vede tüketiciler tarafından çok sevilen 1 sebze ollaraak bilinmektedir . Protein , vitamin vede Gıda maddelerince varlıklı vede çok iyi 1 rejim sebzesi olması sebebi yle ülkemizde de bu sebze türüne oluþan talep son yıllarda hızlı 1 şekilde artmaktadır . Kışlık sebzeler arasında yer alan brokkoli 1 çok yerde karnabahara benzetilmekte vede karnabahar azmanı ollaraak bilinmektedir . Brokkoli morfolojik ollaraak karnabahara benzemektedir . Sebze ollaraak değerlendirilen kısımları yeşil renkli olup , olgunlaşmamış çiçek önçalıþma ları ile kalın vede etli çiçek saplarından oluşur . Olgunlaşmamış çiçek önçalıþma larını oluşturan bu kısımlar büyüme ucunda oluşan ana baş dediğimiz taç vede daha sonra yaprak koltuklarından çıkan yan sürgünlerden oluşan küçük başlardan ibarettir . Ana başların çapları 5-25 cm , ağırlığı 100-800 g arasında değişir . Ana başın kesilmesi ile yaprak koltuklarından çıkan yan sürgünler hızlı 1 şekilde gelişir vede büyüme uçlarında ana başa benzeyen yeşil renkli olgunlaşmamış çiçek önçalıþma larının bulunduğu etli sürgünler meydana gelir . Yaprak koltuklarından çıkan yan sürgünler üzerinde oluşan başların çapları daha küçük (5-10 cm) vede ağırlıkları daha azdır (10-100g) .

Brokkolinin anavatanının Akdeniz Bölgesi olduğu kabul edilmektedir . İtalya’da sebze ollaraak değrelendirilen brokkoli çeşitlerine Calabrese adı verilmektedir . Calabrese sözcüğü İtalya’da 1 bölgenin adıdır vede çoğu araştırıcı brokkolinin anavatanını İtalya ollaraak bildirmektedir . Düşük sıcaklıklara dayanıklı mor renkli olgunlaşmamış çiçek önçalıþma ları oluşturan brokkoli çeşitleri de vardır . Bu çeşitler yemeklik ollaraak değerlendirilmek için sıcak su ile haşlandığında mor renk kaybolur vede yeşil renkli 1 görünüm kazanır .

BESLENME VE İNSAN SAĞLIĞI BAKIMINDAN ÖNEMİ

Brokkoli gıdaalımı vede insan sağlığı açısından çok önemli 1 sebze ollaraak bilinmesi sebebi yle son yıllarda üretim vede tüketimi hızlı 1 şekilde artmıştır . 100 g yenebilir taze brokkoli 3 .4 g protein , 2 g karbonhidrat , 0 .3 g . yağ , 114 mg kalsiyum , 40 mg potasyum , 48 mg fosfor , 1 .4 mg demir , 111 mg vitamin C vede 685 mikrogram vitamin A vede yüksek oranda lif içermesi sebebi yle , gıdaalımı vede insan sağlığı açısından son yıllarda önem kazanmıştır .

Bu özelliklerden dolayı Amerika Birleşik Devletleri gibi gelişmiş 1 çok ülkede brokkoli üretim vede tüketimi her geçen yıl hızlı 1 şekilde artmaktadır . Amerika Birleşik Devletleri’nde bazı üniversitelerde yapılan araştırmalardan elde edilen sonuçlara göre; brokkolinin kalp vede bazı kanser yani kontrolsüz hücre büyümesi hastalıklarına karşı koruyucu özelliğe sahip olduğu , yüksek lif içeriği sebebi ile Diabet(þeker hastalıðı) te de kullanıldığı bilinmektedir . Brokkoli , lahana vede karnabahar gibi kalsiyumca varlıklı sebzeler arasında yer almaktadır . Bu sebep le hem çocukların kemik gelişimini olumlu yönde etkilemekte hem de yaşlılarda görülen kemik erimelerine karşı koruyucu özelliğe sahip olduğu yapılan araştırmalarla desteklenmektedir . Brokkoli potasyumca da varlıklı 1 sebzedir . Bu özelliğinden dolayı yüksek tansiyon vede şişmanlığa karşı tesirli Gıda maddelerini içeren 1 sebze ollaraak bilinir .

İKLİM VE TOPRAK İSTEKLERİ

İklim isteklire bakımından karnabahara benzeyen brokkoli , yaz aylarındaki kurak vede sıcak havalardan , kış aylarında ise aşırı yağış vede düşük sıcaklıklardan menfii yönde etkilenen 1 sebzedir . Sıcak vede kuru havalarda bitkinin gelişimi iyi olsa bile olgunlaşmamış çiçek önçalıþma ları olaðan 1 gelişme gösteremediği için gevşek vede dağınık yapılı sürgünler oluşur . Hasattan birkaç saat sonra olgunlaşmamış çiçek önçalıþma larında pörsümeler görülür . Yaz aylarında vasati hava sıcaklığının 20 oC nin üzerinde olduğu yerlerde brokkoli yetiştiriciliği ekonomik olmamaktadır . Brokkoli bitkileri vegetatif gelişme devresinde düşük sıcaklıklardan etkilenmez . Ancak sebze ollaraak değerlendirilen kısımları hasat olgunluğuna gelmiş ise hafif donlardan bile zarar görür . Düşük sıcaklık koşullarında olgunlaşmamış çiçek önçalıþma ları kahverengi 1 renk alır . Bu dönemde olgunlaşmamış çiçek önçalıþma ları yağış ile 1 arada oluşan düşük sıcaklıklar sebebi yle çürür . Brokkoli yetiştiriciliğinde en kaliteli ürün , hasat olgunluğu süresince Daimi eden serin havalarda elde edilir .

Sebze ollaraak değerlendirilen kısımların olgunlaştığı dönemde sıcaklık yükselirse (20 oC’nin üzerine) olgunlaşmamış çiçek önçalıþma larını oluşturan başlar üzerinde bulunan çiçek tomukcukları arasında küçük yapraklar meydana gelir (braktaleşme) vede düzgün olmayan başlar oluşur . Bu halde bazı sürgünler iyi geliştiği halde diğerleri iyi gelişemez . Sıcaklığın yükselmesi olgunlaşmamış çiçek önçalıþma larının çiçeklenmesine vede pazar değeri olmayan kalitesiz baş vede yan sürgünlerin oluşmasına sebep olur .

Brokkoli , toprak istekleri bakımından çok seçici 1 sebze değildir . Ancak , gevşek vede Gıda maddelerince fakir toprakları sevmez . Organik madde yönünden varlıklı topraklar brokkoli yetiştiriciliği için elverişlidir . Bu sebep le ağır , iyi su tutan vede pH değeri 6 .5’den yukarı oluþan topraklarda yetiştiricilik yapılmalıdır .

YETİŞTİRME TEKNİĞİ

Brokkoli üretimi , fide yetiştirme tavalarına ekilen tohumların çimlenmesiyle dikim büyüklüğüne gelmiş fidelirin dikkatli 1 şekilde sökülüp esas yetiştirme yerlerine dikilmesi şeklinde gerçekleştirilmektedir . Brokkoli üretiminde kullanılan çeşitlerin tamamına yakın kısmı hibrid olup , üreticiler tarafından standart (açık tozlanan) ollaraak adlandırılan çeşitlerin tohumları yok denecek kadar azdır . Hibrid çeşitlerin tohumları çok yüksek fiyatlarla satılmakta vede kilogramı 700-750 milyon Tl . arasında değişmektedir . Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü’nde verim vede kalite özellikleri ile çimlenme oranı yüksek brokkoli çeşitlerinin tohumları üretilmekte vede satılmaktadır . Bir dekar alan için lüzumlu oluþan fideyi yetiştirmek için yaklaşık 10-15 g tohuma diðerbir deyiþle 7-8 milyon TL’a ihtiyaç duyulmaktadır . Brokkoli tohumları fide yetiştirme tavalarına ekildiğnide , yetiştirme koşulları elverişli ise ekimden yaklaşık 3-5 gün sonra çimlenme tamamlanır .

Fide yetiştirme için tavalar hazırlanır vede bu tavalar tohum ekiminden 1-2 gün önce sulanarak tohumların çimlenmesi için tavalarda yeterli rutubetin oluşması sağlanır . Fide yetiştirme tavalarına tohumlar ya serpme yada sıravari ollaraak ekilir . Sıravari ekimde 1 cm derinlikte olacak şekilde açılan çizilere 1-2 cm sıra üzeri 8-10 cm sıra arası olacak şekilde tohumlar atılır vede üzerleri ince elenmiş harç yada kapak materyali ile örtülür , daha sonra tohumların üzerine atılan örtü materyalinin suyu iyice emmesi için birkaç kez tohum vede örtü materyalinin suyu iyice emmesi için birkaç kez tohum vede örtü materyalini akıtmayacak şekilde süzgü ile dikkatli 1 şekilde su verilir . Rutubetin kaybolmaması vede fidelerin düzenli 1 şekilde çıkabilmesi için tohumların üzeri kağıt yada buna benzer materyalle fide çıkışına kadar örtülür . Fidelerin iyi gelişmesi için m2 de bulunan fide sayısı 700-800 adet olacak şekilde tavalarda seyreltme işlemi yapılmalıdır . Fideler tohum ekiminden yaklaşık 30-35 gün sonra dikim büyüklüğüne gelir vede esas yetiştirme yerlerine dikilir . Bitkilerin yetiştirme yerlerine dikilmesinde lahana vede karnabaharda uygulanan dikim şekli uygulanır . Dikimden önce karıklara su verilir , su çekilmeden elle brokkoli fidelerinin büyüme uçları vede seviyesinden yukarıda olacak şekilde esas yerlerine sıra üzeri 30-50 cm , sıra arası 45-70 cm olacak şekilde dikilir . Bu mesafeler azaldığında ana başlar küçülmekte vede yan dalların oluşması mani lenmektedir . Esas yerlerine dikilen fidelerin düzenli vede sağlıklı ollaraak gelişmesi için yabancı ot kontrolünün zamanında düzenli ollaraak yapılması gereklidir . Ayrıca , toprakta bulunan nemin korunması için de çapalama işlemi düzenli ollaraak zamanında yapılmalıdır . Bitkilerin sağlıklı 1 şekilde gelişmesi için sulama aksatılmadan düzenli ollaraak zamanında yapılmalıdır . Hastalık vede zararlılara karşa da düzenli 1 şekilde ilaçlama yapılmalıdır . Brokkoli yetiştiriciliğinde bitkilere zarar veren emici böceklere , lahana kelebeğine vede diğer zararlılar ile hastalıklara karşı fide döneminden itibaren hasat döneminden yaklaşık üç hafta öncesine kadar düzenli ollaraak koruyucu ilaçlama yapılmalıdır . Bu ilaçlama yapılmazsa , hasat olgunluğuna gelmiş başların zararlanması ile Pazar değeri olmayan vede çürüme emare leri görülen başlar elde edilir . Ayrıca , düşük sıcaklık vede yağışın tesiri yle , olgunlaşmamış çiçek önçalıþma ları üzerinde kahveringi lekeler oluşur . Bu lekeler , düşük sıcaklık vede yağışın tesiri ile hızlı 1 şekilde gelişerek pazarlanabilir başların çürümesine sebep olur .

Brokkoli , karnabahardan daha aþırı Gıda maddesini topraktan kaldırır . Toprak yapısına bağlı ollaraak dikimden önceki toprak işleme sırasında dekara 120-130 kg kompoze (15 : 15 : 15) gübresi toprağın sürün derinliğine karıştırılır . Daha sonra ana başlar hasat edildikten sonra ikinci ollaraak dekara 100 kg amonyum nitratlı (NH4NO3) gübre bitki sıraları arasına verilmelidir .

Brokkoli yetiştiriciliğinde;tohum bedeli , arazi kirası , toprak işleme , işçilik , gübre , hastalık vede zararlılar gibi girdiler dikkate alındığında 1 dekar alan için asgari 60-70 milyon liralık 1 harcama gerekmektedir .

Türkiye’de en çok Marmara vede Ege Bölgelerinde brokkoli üretimi yapılmaktadır . Ege Bölgesi’nde özellikle İzmir’de yetiştiriciliğinin yaygın ollaraak yapıldığı yerler; Bayırdır , Menemen , Bornova , Torbalı , Ödemiş vede Tire ilçeleridir .

HASAT

Olgunlaşmamış çiçek önçalıþma ları açılmadan vede çiçek önçalıþma ları üzerinde sarı taç yaprakları görülmeden , olgunlaşmamış çiçek önçalıþma larının en iyi geliştiği dönem hasat için en uygun zamandır . Brokkoli sabah yada akşamüzeri serin saatlerde hasat edilmelidir .

İlk önce hasat olgunluğuna gelmiş ana başlar hasat edilir . Daha sonra yaprak koltuklarından çıkan yan sürgünler hasat edilir . Ekolojik koşullar elverişli ise hasadın toplam sayısı bazen 10’un üzerinde meydana gelebilir vede tüm hasat 2 aydan aþırı sürebilir .

Dekara verim hasat şekline , çeşide , dikim sıklığına vede yetiştirme şekline bağlı ollaraak vasati 2000-3000 kg arasında değişmektedir .

Brokkolinin satış fiyatı pazar yada hal fiyatlarına , pazarlandığı döneme göre değişmektedir . Erken dönemde piyasaya çıktığında turfanda olduğu için yüksek fiyatlarla satılırken , ürünün bol olduğu Ekim-Kasım aylarında fiyatlar düşmektedir . Yine ürünün azaldığı dönem oluþan kış aylarında ilk hasadın yapıldığı dönemde olduğu gibi hasat edilen brokkoliler yüksek fiyatlarla pazarlanmaktadır .

DEPOLAMA

Brokkolide başlar üzerindeki olgunlaşmamaşı çiçek önçalıþma ları hasattan sonra da gelişmeye Daimi ederler . Bu sebep le hasat edilen brokkoliler oda sıcaklığında yaklaşkı üç gün içinde sararır vede Pazar değerini vede yeme kalitesini kaybeder . Hasat edilen brokkoli serin yada kontrollü koşullardaki soğuk hava depolarında saklanmalıdır .

En iyi depolama sıcaklığı 0 oC’da , % 95 nemde , iyi havalandırma koşullarında olur . Hasat edilen brokkoli bu koşullarda 2-3 haftadan aþırı tutulmamalıdır . Uzun süre depolanırsa , çiçek önçalıþma larının rengi bozulur vede tomurcukları dökülür .



Etiketler: brokoli , brokoli otu , brokoli bitkisi , brokoli çayı , brokoli kapsül , brokoli kapsülü , brokoli çiçeği , brokoli ilacı , brokoli hapı , brokoli kremi , brokoli macun , brokoli merhem , brokoli tohum , brokoli sirke , brokoli suyu , brokoli ekstrakt , brokoli reçinesi , brokoli çeşitleri



Brokoli

Bu Kategorideki Diğer Yazılar



Sağlık ve Tıp Sağlık ve Tıp