Bitkisel Sağlık Ürünleri
                   

Sinir İlaçları

Sinir İlaçları Hakkında Veri ler

 

Sinir ilaçları hakkında merak ettikleriniz vede daha fazlası için aşşağıdaki yazımıza göz atabilirsiniz . . .

 

Eskiden sinir ilacı deyince kişiyi bol bol uyutmaktan başka 1 tesiri olmayan , üstelik her kullananda bağımlılık yaratan birtakım ‘uyuşturucu’ maddeler anlaşılırdı . Gerçekten de 1950’lere kadar sinir hekimlerinin hastaları uyutmak vede sakinleştirmek dışında yapabileceği pek 1 şey yoktu . Ancak son 50 yıl içinde insan psikolojisini değiştirmeye yönelik yöntemler büyük ilerleme gösterdi . Psikoterapi teknikleri gelişti vede çeşitlendi , elektroşok vede manyetik uyarım sayesinde beyne uyarı vererek ruhsal bozuklukları gidermek mümkün hale geldi . Özellikle 1980’lerden sonra sinir sistemi ilaçlarının yan etkileri çok aza indirildi , ihtiyacı olanlar bu ilaçları rahatlıkla kullanabilmeye başladı .

Psikiyatride kullanılan sinir sistemi ilaçlarını şu gruplara ayırabiliriz:
1- Antidepresan (depresyon giderici) ilaçlar (öncelikle depresyonda kullanılan ilaçlar)
2-Antipsikotik ilaçlar (öncelikle şizofrenide kullanılan ilaçlar)
3-Kaygı giderici ilaçlar (huzursuzluk , sıkıntı gibi hallerde kullanılan ‘müsekkin’ ilaçlar)
4-Mizaç dalgalanmalarını önleyen ilaçlar (lityum tuzu vede bazı sara ilaçları)

ANTİDEPRESAN İLAÇLAR

Depresyon çok sık görülen önemli 1 hastalıktır . İsteksizlik , hayattan beðeni almama , sinirlilik , uyku vede iştah bozukluğu gibi emare leri vardır . Unutkanlık , yorgunluk , cinsel sorunlar , okul başarısında düşme , iş performansında azalma , aile içi geçimsizlik gibi durumların altından depresyonun çıktığına sıklıkla rastlarız . Teşhisi konamayan ağrılar , mide barsak bozuklukları vede çeşitli bedensel yakınmalar da depresyona bağlı meydana gelebilir . İntiharların sebebi umumiyetle depresyondur .
Antidepresan (depresyon giderici) ilaçlar , depresyon Tedavi(iyileştirme) sinde kullanılan ilaçlardır . Depresyona girmiş her 100 Rahatsızkiþide n 70-80’i başka hiçbir müdahaleye lüzum kalmadan , sadece ilaç Tedavi(iyileştirme) siyle düzelir . Kalan %20-30’luk grupta ise psikoterapi yada elektroşok türünden ekstra girişimlere ihtiyaç duyulur .
Depresyonda beyinde serotonin , noradrenalin , dopamin maddeleri azalmıştır . Bunlar duygu vede düşünce hayatımızı düzenleyen maddelerdir . Antidepresan (depresyon giderici) lar bu maddelerin miktarını arttırarak tesirlerini icra ederler . Antidepresan (depresyon giderici) ilaçlar hakkında yanlış malum bazı noktaları burada önemle vurgulamak istiyoruz:
1- Antidepresan (depresyon giderici) ilaçlar beyinde suni 1 mesut luk yaratmayıp tam aksi ne bozulmuş oluþan dengeyi yeniden sağlar . Antidepresan (depresyon giderici) lar , depresyonu olmayan kişilerde avantaj getirmez .
2- Antidepresan (depresyon giderici) ilaçların etkileri geç başlar (en erken 2-3 hafta sonra) . Arada 1 1-2 hap içerek depresyondan kurtulmak mümkün değildir .
3- Antidepresan (depresyon giderici) ilaçlar , doktor söylemeden katiyetle bırakılmamalıdır . Kişi haftalar içinde tamamen iyileşse bile , antidepresan(depresyon giderici) ilaca en az 6 ay Daimi edilmelidir . Çünkü depresyonun düzeldikten sonra ilk 6 ay içinde tekrarlama riski yüksektir .
4- ANTİDEPRESAN İLAÇLAR BAĞIMLILIK YAPMAZ .
5- ANTİDEPRESAN İLAÇLAR UYUŞTURUCU DEĞİLDİR . Antidepresan (depresyon giderici) ***if vermez , zaten yukarıda belirttiğimiz gibi tesiri en erken 2-3 haftada başlar . Bazı antidepresan(depresyon giderici) ların uyku vede sersemlik gibi yan etkilere yol açtığı doğrudur . Ancak son 10-15 yılın en mühim tıbbi gelişmelerinden biri , uyku vede sersemlik yapmayan antidepresan(depresyon giderici) ilaç çeşitlerinin artmasıdır . Artık hemen hiçbir ciddi yan etki ortaya çıkmadan depresyon Tedavi(iyileştirme) si umumiyetle mümkündür .
Antidepresan (depresyon giderici) ilaçlar depresyon dışındaki durumlarda da avantaj lıdır . Obsesif kompülsif bozuklukta (takıntı hastalığı) ilk tercih edilen ilaçlar , özellikle serotonin üzerinden etki gösteren antidepresan(depresyon giderici) lardır . Ağrı Tedavi(iyileştirme) sinde elimizdeki en önemli silahlardan biri yine antidepresan(depresyon giderici) ilaçlardır . Panik bozukluğunda , çocuklarda gece işemelerinde , kadınlarda adet öncesi gerginlik durumlarında , sigara(tütün mamülleri) isteğinin azaltılmasında , erkeklerde cinsel ilişki sırasında erken boşalmanın giderilmesinde ilk başvurulan ilaç 1 antidepresan(depresyon giderici) dır .

Seçici olmayan monoamin geri alım inhibitörleri:
Tofranil
Anafranil
Laroxyl
Tolvon
Desyrel
Ludiomil
Serzone
İnsidon ,İnsomin

Bu grup ilaçların büyük kısmi Trisiklik antidepresan(depresyon giderici) lardan oluşur vede bazı yan etkileri vardır . 100 Rahatsızkiþide n vasati 7’sinde bu yan etki görünür . 1-2 hafta içinde bunların birçoğu ortadan kalkar . Bunlardan bazıları;
Bulantı-kusma
Ağız kuruluğu
Görme bozukluğu
Kabızlık
Sık idrar yapma yada idrar yapma zorluğu
Çarpıntı v .s

Seçici serotonin geri alım inhibitörleri:
Prozac ,Depreks ,Zedprex
Lustral ,Seralin , Serdep
Faverin
Seroxat
Cipram
Efexor
Stablon
Remeron

Bu grup antidepresan(depresyon giderici) ların yan etkileri diğer gruba göre daha azdır , çoğu ilk 2 hafta içinde görülür . İlaç kesildikten sonra ortadan kalkar . Bunlardan bazıları:
Bulantı ,kusma
Sıkıntı hali
İshal
Uyku hali
Baş ağrısı
Uykusuzluk
Cinsel işlev bozukluğu vs

ANTİPSİKOTİK İLAÇLAR
Antipsikotik ilaçların başlıca kullanım alanı şizofrenidir . Şizofrenide esas bozukluk , beyinde dopamin fazlalığıdır . Antipsikotik ilaçlar dopaminin beyindeki tesiri ni azaltarak etki gösterir .
Antipsikotikler bağımlılık yapmaz , uyuşturucu değildir . Bazıları uyku vede sersemliğe yol açabilir . Adale kasılmasına sebep meydana gelebilir . ‘Psikiyatrik Tedavi(iyileştirme) gördü , hareketleri vede bakışları donuklaştı , robot gibi oldu’ denilen hastalar olası en antipsikotik kullanmışlardır . Ancak antipsikotiklerin ciddi yan etkileri çok azdır , ortaya çıkan yan etkilerin de çoğu geçicidir .
Antipsikotik ilaçlar sadece şizofrenide kullanılmaz . Depresyonda , kaygı yüksekliğinde , ağrılarda , bazı cinsel sorunlarda , kusmalarda , hıçkırığın giderilmesinde de işe avantaj .

Antipsikotik ilaçlar beyinde Dopamin vede Serotonin adı verilen maddelerin etkilerini değiştirerek görev yaparlar .
Bu ilaçlar kullanım şekillerine , etki vede yan etki şekillerine göre sınıflandırılabilirler .

Kullanım şekillerine gore baktığımızda kabaca 3 şekilde ayırabiliriz:
Sadece ağızdan alınabilen antipsikotik ilaçlar;
Mellerettes ,melleril ,Stilizan ,Burunon ,leponex ,Dogm atil
Nörofren ,Risperdal ,Zyprexa ,Sülpir
İğne formunda olanlar;
Nörodol ,Largactil ,Clopixol ,Fluanxol ,Prolixine
Depo formu olanlar;
Clopixol , prolixine , Fluanxol gibi ilaçların 15 gün boyunca vucutta tesirli oluþan depo şekilleri de vardır .

Bu antipsikotik ilaçların etkileri gibi yan etkiler de uzun süre Daimi eder . Bu ilaçlar özellikle düzenli ilaç kullanımında sorunları oluþan hastalarda kullanılır . Etki şekillerine gore sınıflarken;Bu tablo göz önüne alınır . Bu ilaçların eş değer dozunun 1 taraftan sakinleştirici tesiri artarken diğer taraftan antipsikotik etki denilen psikotik bozukluk yada şizofreniye tesirli gücü azalmaktadır . Bu sebep le vakit zaman farklı gruplar içinden ilaçlar 1 arada kullanılabilmektedir .

Yan etkilerine gore de 2 esas gruba ayrılırlar:
1-Uyku verici , sersemlik , tansiyon düşmesi ,idrar tutukluğu ,cinsel mesele ler daha aþırı yapanlar: Largactil ,Melleril ,Leponex ,Zyprexa ,Risperdal
2-Hareket bozuklukları(yerinde duramama , katılık , maske yüz v .s .) daha aþırı yapanlar: Nörodol ,Prolixine ,Clopixol ,Fluanxol ,Nörofren

Şizofreni hastalarında esas ollaraak 3 sebep den dolayı antipsikotik ilaçlar kullanılır . Bu etkileri kısaca şöyle açıklayabiliriz:
1-antipsikotik etki: Psikotik yaşantılar denilen ; Hayal görme , ses işitme , yanlış düşünceler , dikkatini toplamada güçlük , düşünce vede konuşmada bozukluklar , garip vede sebepsiz davranışlar gibi çoğu vakit hastayı vede çevresini de rahatsız eden durumu düzeltmek amacıyla ilaç kullanılır .
2-sakinleştirici etki; Uykusuzluk ,gerginlik , taşkınlık , kaygı durumu , huzursuzluk , aşırı hareket vede kontrolsüz davranış halinde bu tesiri nden avantaj lanılır .
3-hastalığı önleyici etki; Hastalığın alevli dönemlerinin tekrarlamasını , yatışların önlenmesini ,nükslerin şiddetinin azaltılmasını ,hastalığın oluşturduğu dikkat azalması ,düşüncede yavaşlama , öğrenmede zorlukla bariz oluþan bilişsel bozuklukları azaltmayı hedefler .

Antipsikotik ilaçların yan etkileri de 3 grupta toplanabilir;
A-Hareket Bozuklukları
B-Metabolik vede Dolaşım sorunları
C-Diğerleri
Hareket bozuklukları ilk ilaç kullanımı ardından kısa vakit (saatler vede günler içinde) sonar ortaya çıkanlar vede geç dönemde ortaya çıkanlar diye ayrılabilir .
Nöroleptik ilaç alımını takiben ilk günler içindeki yan etkiler;

KASILMA ,KATILIK ,HUZURSUZLUK ,HAREKETLERDE YAVAŞLAMA ,
YERİNDE DURAMAMA ,KÜÇÜK ADIMLARLA YÜRÜME ,TİTREME ,
MASKE (DONUK) YÜZ .

Geç dönemde ortaya çıkan yan etkiler;
İstemsiz kas hareketleri , Dilde vede ağızda oynamalar , Yerinde duramama , Yatamama
Yılansı vücut hareketleri .
Metabolik Yan etkiler: Ağız Kuruluğu , Salyada Artma(Leponex) , Kabızlık , İshal ,
İştah artışı vede kilo alma , Baş Dönmesi , Terlemede artma , Al kan hücrelerinde azalma(Leponex) , Memelerden süt gelmesi(galaktore)

Diğerleri başlığı altında toplanan yan etkiler ise;
Çabuk Yorulma , Cinsel bozukluklar , Kilo alımı , Görme bozuklukları , Adet Düzensizliği ,
Nöbet geçirme , Nöroleptik Maliyn Sendrom , Çarpıntı , Deri döküntüleridir .

Bunların içinde özellikle önem taşıyan Hal sebepsiz (herhangi 1 infeksiyon yada ateş yükselmesine sebep olabilecek diğer tıbbi sorunlar) ateş yükselmesi ile giden nöroleptik maliyn sendromdur . Kısa sure içinde en yakın sağlık kuruluşuna başvuru gerektirir .

Yan etkilerle karşı karşıya kalındığında yapılması gerekenler aşağıda özetlenmiştir;
1 .Telaşa kapılmayın
2 .Bu Halin geçici 1 yan etki olduğunu düşünün vede hastanıza veri verin
3 .Mümkünse kendi doktorunuza yada Tedavi(iyileştirme) gördüğünüz birimin nöbetçi doktoruna ulaşın
4 .Eğer uzakta iseniz ,kullandığınız ilaçların listesi ile 1 arada en yakın sağlık kuruluşuna başvurun .
5 .Uygun önlemlere rağmen ilaçların vücutta kalma sürelerine bağlı ollaraak bu etkilerin 1 süre daha Daimi edeceğini bilin

ANTİSİYOLİTİK (KAYGI GİDERİCİ) İLAÇLAR

‘Müsekkin’ yada ‘sakinleştirici’ ollaraak malum ilaçlar bu gruptandır . Etkileri çabuk başlar (damardan alınırsa birkaç dakika içinde , ağızdan alınırsa umumiyetle 30-60 dakika içinde) . Bu ilaçlar kullanan kişide endişe vede huzursuzluğu azaltır , rahatlama hali meydana getirir . Çoğu yeşil reçete ile verilir . Çoğu uyku , sersemlik , yorgunluk vede unutkanlık yapar . İlaç alındıktan sonra kısa süre içinde başlayan ferahlatıcı etkileri sebebiyle , kaygı gidericilerin kötüye kullanılma tehlikesi vardır . Psikiyatride kullanılan ilaçlar arasında bağımlılık yapma olasılık i bulunan tek ilaç grubu ANTİDEPRESANLAR DEĞİL kaygı gidericilerdir . Bu yüzden kaygı giderici ilaçların satışı sıkı kontrol altındadır , hastalar doktor reçetesi olmadan bu ilaçları katiyetle alamazlar . Doktoru da hastasının bağımlı olmasına müsaade etmeyeceğinden , sakinleştiricilerin bağımlılık tehlikesi korkulduğu kadar büyük değildir .
Kaygı giderici ilaçlar aynı zamanda adale gevşeticidir . Sara nöbeti geçirmekte oluþan kişilere damardan verildiklerinde hayat kurtarırlar .
XANAX
DİAZEM
RİVOTRİL
TRANXİLENE
LİDANİL
BUSPON
ATİVAN
NERVİUM
LİBRİUM
LUMİNAL

Deri döküntüleri
Sersemlik hali
Uyku artışı
Kilo alma
Sinirlilik gibi yan etkileri vardır .
EN ÖNEMLİ YAN ETKİSİ uygunsuz vede doktor kontrolü olmadan alındığında oluşan bağımlılık vede kötüye kullanımdır . BU NEDENLE DİĞER TÜM İLAÇLAR GİBİ DOKTOR KONTROLÜNDE ALINMALIDIR .

MİZAÇ DALGALANMALARINI ÖNLEYEN İLAÇLAR

Bu ilaçlar özellikle manik depresif hastalıkta (iki uçlu mizaç bozukluğu yada bipolar bozukluk) kullanılır . Söz konusu amaçla en sık kullanılan ilaç lityum adında 1 tuzdur . Ayrıca bazı sara ilaçlarının da mizaç dalgalanmalarını önlediği bilinmektedir . Genellikle uzun süre kullanılırlar .
LİTHURİL
TEGRETOL ,KARBALEX ,KARAZEPİN
DEPAKİN ,KONVULEX
LAMİCTAL

ANTİKOLİNERJİK VE YAN ETKİ AZALTICI İLAÇLAR
Özellikle nöroleptiklerin oluşturduğu hareket bozukluklarının azaltılmasında vede giderilmesinde kullanılan ilaçlardır .

AKİNETON
BENADRYL
DİDERAL

 


SİNİR SİSTEMİ HASTALIKLARININ TEDAVİSİNDE TAKVİYE OLARAK KULLANILAN BİTKİSEL ÜRÜNLERİ GÖRMEK İÇİN TIKLAYIN . . .

 


Sinir Yatıştırıcı

Bu Kategorideki Diğer Yazılar





Sağlık ve Tıp Sağlık ve Tıp